Rejestr Unii - Często zadawane pytania (FAQ)

1. Otwieranie rachunku i aktualizacja danych


 

Formularze znajdują się pod adresem: formularze.kobize.pl

Przed przystąpieniem do wypełniania formularza wniosku w celu otwarcia lub aktualizacji danych rachunku w Rejestrze Unii osoby, które zostaną wyznaczone do roli Upoważnionych Przedstawicieli powinny sprawdzić swój identyfikator użytkownika w systemie Rejestru Unii – tzw. URID lub go utworzyć zgodnie z Instrukcją obsługi systemu EU Login.

W przypadku ubiegania się o informację z KRK przez Upoważnionych Przedstawicieli, jako podstawę prawną należy podać załącznik VIII pkt 5 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 2019/1122 z dnia 12 marca 2019 r. uzupełniającego dyrektywę 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do funkcjonowania rejestru Unii (Dz. Urz. UE L 177/3 z 2.7.2019 r.).

Natomiast w przypadku ubiegania się o informację z KRK przez osoby fizyczne składające wniosek lub przez reprezentantów (członków zarządu) osoby prawnej lub beneficjentów rzeczywistych, jako podstawę prawną należy podać załącznik IV pkt 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 2019/1122 z dnia 12 marca 2019 r. uzupełniającego dyrektywę 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do funkcjonowania rejestru Unii (Dz. Urz. UE L 177/3 z 2.7.2019 r.).

Informacje powinny pochodzić z rejestru karnego państwa, którego obywatelem jest osoba składająca dokument i nie powinny być starsze niż trzy miesiące licząc od daty złożenia wniosku.

Osoba która posiada obywatelstwo państwa członkowskiego UE, inne niż obywatelstwo polskie, może złożyć wniosek i uzyskać informację w Polsce, w Krajowym Rejestrze Karnym. Do wydawanej informacji powinna zostać wówczas dołączona informacja z Rejestru Karnego państwa, którego obywatelem jest osoba, której wniosek dotyczy. W tym przypadku, wniosek z zapytaniem o udzielenie informacji musi zostać złożony samodzielnie przez daną osobę, a nie np. przez pracodawcę.

Informacja z rejestru karnego powinna zostać złożona w oryginale lub w postaci kopii potwierdzonej notarialnie, lub w postaci pliku w formie elektronicznej podpisanego certyfikatem cyfrowym, przesłanego na rejestr@kobize.pl.

Nie. Dane w systemie Rejestru Unii są weryfikowane i zmieniane w oparciu o przesyłane wnioski aktualizacyjne, natomiast dane osobowe w Systemie EU Login mogą zostać zmienione wyłącznie samodzielnie przez użytkownika. Należy jednak zaznaczyć, że aby użytkownik mógł bez przeszkód korzystać ze swojego konta w Rejestrze Unii dane w obu systemach powinny być spójne.

Instrukcja obsługi systemu EU Login dostępna jest również w zakładce Materiały do pobrania.

Europejski Rejestr Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń (E - PRTR) jest systemem ewidencji i raportowania zanieczyszczeń, stosowanym przez kraje członkowskie Unii Europejskiej. Jest on ściśle powiązany z realizacją dyrektywy IPPC (dyrektywa wprowadzająca system pozwoleń zintegrowanych).

Identyfikator EPRTR jest nadawany każdej instalacji, na którą został nałożony obowiązek sprawozdawczy w zakresie uwalniania i transferów zanieczyszczeń i odpadów poza miejsce ich powstania.

Obowiązek ten istnieje, gdy spełnione są obydwa poniższe warunki łącznie:

  • w przypadku prowadzenia działalności wyszczególnionej w załączniku I do rozporządzenia E-PRTR nr 166/2006 i przekroczenia progu wydajności w nim podanego,
  • w przypadku przekroczenia określonych w załączniku II do rozporządzenia E-PRTR nr 166/2006 wartości progowych uwalniania lub wartości progowych transferu poza miejsce powstania zanieczyszczeń zawartych w ściekach przeznaczonych do oczyszczenia lub wartości progowych odpadów.

Jeżeli instalacja nie posiada nadanego nr EPRTR w formularzu wniosku do Rejestru Unii należy wpisać ‘nd.’

Tak. Formularz wniosku musi zostać wypełniony w całości. Należy podać wszystkie dane (w tym identyfikatory URID) osób po raz pierwszy wyznaczanych do roli Upoważnionych Przedstawicieli oraz tych osób, których dane nie uległy zmianie.
W przypadku aktualizacji danych rachunku lub wypełniania wniosku o zamknięcie rachunku, którego oznaczenie rozpoczyna się od kodu państwa - "PL", należy wybrać odpowiednio:
  • "Dawny rachunek instalacji w części Protokołu z Kioto" – dla rachunków, których identyfikator rozpoczyna się od oznaczenia "PL-120-…",
  • "Osobisty rachunek posiadania w części Protokołu z Kioto" – dla rachunków, których identyfikator rozpoczyna się od oznaczenia "PL-121-…".
Nazwa instalacji powinna być identyczna z nazwą wskazaną w aktualnym zezwoleniu na emisję gazów cieplarnianych.

Z dniem 1 stycznia 2021 r., wszystkie Osobiste Rachunki Posiadania, otwarte zgodnie z art. 18 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 389/2013, których oznaczenie rozpoczyna się kodem „EU”, stały się Rachunkami Obrotowymi na mocy art. 84 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 2019/1122.

2. EU Login – System Uwierzytelniania Komisji Europejskiej


 

EU Login to System Uwierzytelniania Komisji Europejskiej, który umożliwia dostęp do stron i serwisów internetowych prowadzonych przez Komisję Europejską, w tym również do Rejestru Unii.

Podczas każdej próby logowania do Rejestru Unii użytkownik zostaje automatycznie przekierowany na stronę EU Login w celu weryfikacji jego tożsamości. Wprowadzenie na stronie EU Login poprawnych danych użytkownika, tj.: adresu email, wcześniej ustanowionego hasła dostępu oraz jednorazowego kodu uzyskanego po zeskanowaniu kodu QR w aplikacji mobilnej EU Login, spowoduje zalogowanie do Rejestru Unii.

Aplikacja mobilna EU Login została utworzona przez Komisję Europejską i służy do weryfikacji tożsamości użytkowników korzystających z serwisów udostępnianych przez Komisję. W procesie logowania do systemu Rejestru Unii zastąpiła wykorzystywany do tej pory numer telefonu komórkowego + kod SMS.

W celu prawidłowego funkcjonowania aplikacji należy zainstalować ją na urządzeniu mobilnym (telefon komórkowy, tablet itp.) zgodnie z Instrukcją obsługi systemu EU Login.

Należy pamiętać, że w przypadku problemów technicznych z funkcjonowaniem aplikacji, Komisja może podjąć decyzję o ponownym przełączeniu na uwierzytelnianie za pomocą numeru telefonu komórkowego i wiadomości SMS, dlatego istotne jest, aby dane w systemie EU Login i w Rejestrze Unii były zawsze aktualne.

Wszelkie informacje odnośnie Systemu Uwierzytelniania Komisji Europejskiej (EU Login) dostępne są na stronie internetowej systemu EU Login, w zakładce POMOC.

W przypadku, gdy użytkownik nie pamięta hasła dostępu do swojego konta w EU Login należy skorzystać z możliwości zresetowania hasła przy użyciu funkcji ‘Nie pamiętasz hasła?’. Funkcja ta dostępna jest bezpośrednio na stronie internetowej systemu EU Login.

Link do utworzenia nowego hasła przesyłany jest do użytkownika na zarejestrowany w EU Login adres e-mail.

Należy pamiętać, że hasło do systemu EU Login może zostać zmienione tylko raz na 24 h.

W celu zaktualizowania danych w EU Login należy wejść na stronę internetową systemu, zalogować się, a następnie w prawym górnym rogu, po najechaniu kursorem na swoje imię i nazwisko należy wybrać ‘Moje konto’. W efekcie tych działań pojawi się strona, na której po wejściu w zakładki ‘Zmień moje dane osobowe’, ‘Zarządzaj urządzeniami mobilnymi’ lub ‘Moje numery telefonów komórkowych’ możemy sprawdzić i zaktualizować swoje dane w EU Login.

Należy pamiętać, że dla jednego adresu e-mail można aktywować tylko jedno konto w systemie EU Login, a tym samym w Rejestrze Unii. Ponadto, każdy użytkownik Rejestru Unii może posiadać tylko jedno urządzenie mobilne do odczytywania kodów QR oraz jeden numer telefonu komórkowego zarejestrowany w systemie EU Login, na który otrzymywać będzie kody SMS.

Szczegółowy opis funkcjonowania systemu EU Login znajduje się w Instrukcji obsługi systemu EU Login.

Nie. Dane osobowe w Systemie Uwierzytelniania Komisji Europejskiej (EU Login) mogą zostać zmienione wyłącznie samodzielnie przez użytkownika, natomiast dane w systemie Rejestru Unii są weryfikowane i zmieniane przez administratora rejestru w oparciu o przesyłane wnioski aktualizacyjne. Należy jednak zaznaczyć, że aby użytkownik mógł bez przeszkód korzystać ze swojego konta w Rejestrze Unii dane w obu systemach powinny być spójne.

Instrukcja obsługi systemu EU Login dostępna jest również w zakładce Materiały do pobrania.

W przypadku, gdy użytkownik sześciokrotnie wprowadzi nieprawidłowe hasło, dostęp do konta w EU Login zostanie zawieszony. Zawieszenie konta uniemożliwia zalogowanie się oraz zmianę hasła przez 15 minut.

W przypadku, gdy podejrzewają Państwo, że konto zostało zawieszone w wyniku próby uzyskania do niego dostępu przez osobę niepowołaną, należy skontaktować się z Administratorem Rejestru telefonicznie na numer +48 22 833 24 84 lub pocztą elektroniczną na adres rejestr@kobize.pl.

System Uwierzytelniania Komisji Europejskiej (EU Login) będzie przypominać użytkownikom o zmianie hasła co 6 miesięcy.

Należy pamiętać, że hasło do systemu EU Login może zostać zmienione tylko raz na 24 h.

3. Likwidacja instalacji lub zejście poniżej wartości progowych


 

W przypadku likwidacji instalacji lub gdy instalacja przestanie spełniać przesłanki objęcia systemem, zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, prowadzący instalację zobowiązany jest poinformować pisemnie w terminie 21 dni od dnia wystąpienia zdarzenia organ właściwy do wydania zezwolenia i Krajowy ośrodek.

Ponadto prowadzący instalację zobligowany jest sporządzić i przedłożyć do Krajowego ośrodka zweryfikowany raport z emisji na dzień wystąpienia zdarzenia powodującego, że instalacja przestała spełniać przesłanki objęcia systemem, a następnie dokonać umorzenia odpowiedniej liczby uprawnień wynikającej ze zweryfikowanego raportu w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym instalacja przestała być objęta systemem.

Zgodnie z art. 25 rozporządzenia Komisji (UE) nr 2019/1122 (Dz. Urz. UE L 177/3 z 2.7.2019 r.) Administrator Rejestru może zamknąć Rachunek Instalacji, gdy zostaną spełnione następujące warunki:

  • wygaszone zostało zezwolenie na emisję gazów cieplarnianych dla danej instalacji,
  • do Rejestru zostały wprowadzone wartości emisji dla wszystkich lat objęcia instalacji systemem EU ETS,
  • emisja z instalacji została rozliczona,
  • wyliczony został status zgodności dla instalacji (więcej nt. statusu zgodności w pytaniu 7.8),
  • prowadzący instalację nie zalega ze zwrotem nadmiarowo wydanych uprawnień oraz
  • saldo rachunku jest zerowe.

4. Przeniesienie praw do użytkowania instalacji na nowy podmiot


 

W przypadku nabycia instalacji objętej systemem, nowy prowadzący zobowiązany jest, zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, zgłosić Krajowemu ośrodkowi w terminie 21 dni (od dnia wystąpienia zdarzenia) nabycie tytułu prawnego do instalacji.

Ponadto, prowadzący instalację, który przejął prawa własności do instalacji objętej systemem handlu uprawnieniami do emisji ma obowiązek przedstawić Krajowemu ośrodkowi następujące dokumenty:

  • poprawnie wypełniony oraz podpisany wniosek aktualizacyjny,
  • zaktualizowane zezwolenie na emisję gazów cieplarnianych, wydane przez organ właściwy do wydania tego zezwolenia – na podst. art. 55 ww. ustawy, w którym jako prowadzący wskazany zostanie nabywca instalacji,
  • wszystkie dokumenty, wymagane jako załączniki przy otwieraniu rachunku, o ile nie zostały one wcześniej przesłane. Wykaz wymaganych załączników znajduje się w Instrukcji otwierania i aktualizacji danych rachunku w Rejestrze Unii.

Po złożeniu przez prowadzącego instalację kompletu poprawnych dokumentów Krajowy ośrodek dokona stosownej aktualizacji w Rejestrze Unii związanej ze zmianą operatora.

Przypominamy również, że zgodnie z art. 61 ust 4 ww. ustawy, zbywca tytułu prawnego do instalacji objętej systemem jest obowiązany do przekazania nabywcy wszelkich informacji i dokumentów niezbędnych do sporządzenia raportu o wielkości emisji. Jednocześnie zalecane jest, aby nabywca instalacji uzyskał od jej poprzedniego posiadacza pisemne oświadczenie o saldzie rachunku przypisanego do przedmiotowej instalacji na dzień jej przejęcia. W przypadku dodatniego salda nowy posiadacz, po okazaniu dokumentu świadczącego o posiadaniu tytułu prawnego do instalacji, powinien wystąpić do administratora rejestru z pisemnym wnioskiem o zawieszenie dostępu do rachunku osobom do niego przypisanym przez poprzedniego prowadzącego instalację. Więcej informacji na temat zawieszenia dostępu znajduje się w kategorii 9. „Brak dostępu do Rachunku”.

Zgodnie z art. 61 ust 3 ustawy z dnia 12 czerwca 2015r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz. U. z 2020 r., poz. 136 z póź.zm.) nabywca tytułu prawnego do instalacji objętej systemem jest obowiązany do rozliczenia wielkości emisji z tej instalacji. Oznacza to, że w przypadku przejęcia instalacji przed 31 marca danego roku nabywca instalacji sporządza raport o emisji za rok poprzedni, jeśli w momencie przejęcia zbywca instalacji nie złożył raportu o emisji.

Jeśli przejęcie instalacji następuje po 31 marca danego roku, nabywca zobowiązany jest do złożenia raportu o emisji za cały rok kalendarzowy, w którym nastąpiło przejęcie.

Zbywca tytułu prawnego do instalacji objętej systemem jest obowiązany do przekazania nabywcy wszelkich informacji i dokumentów niezbędnych do sporządzenia raportu o wielkości emisji, jak stanowi art. 61 ust 4 ww. ustawy.

5. Upoważnieni Przedstawiciele


 

Do każdego rachunku w Rejestrze wnioskujący może wyznaczyć od dwóch do czternastu Upoważnionych Przedstawicieli.

Każdy Upoważniony Przedstawiciel, przed wypełnieniem formularza wniosku o otwarcie lub aktualizację danych rachunku, musi posiadać indywidualny identyfikator URID, który można uzyskać posługując się Instrukcją obsługi systemu EU Login lub sprawdzić po zalogowaniu do Rejestru Unii w przypadku przedstawicieli, którzy mają już dostęp do Rejestru.

Każdy Upoważniony Przedstawiciel przypisany do rachunku pełni jedną z ról wymienionych w poniższej tabeli.

Tabela 1. Role i uprawnienia Upoważnionych Przedstawicieli

Lp. Rola Upoważnionego Przedstawiciela Symbol roli Prawo do:
1 Osoba inicjująca I inicjowania procesów, np. transakcji, dodawania rachunku do TAL (Listy rachunków zaufanych)
2 Osoba zatwierdzająca Z zatwierdzania procesów, np. potwierdzanie transakcji, dodania rachunku do TAL
3 Osoba inicjująca i zatwierdzająca I+Z inicjowania procesów i zatwierdzania procesów zainicjowanych przez innego Upoważnionego Przedstawiciela
4 Do odczytu O odczytu informacji dotyczących rachunku

 

We wniosku można wskazać od dwóch do czternastu Upoważnionych Przedstawicieli. Niezależnie od liczby osób przypisanych do rachunku, przynajmniej dwóch Upoważnionych Przedstawicieli musi mieć przypisane role zgodnie z jedną z czterech kombinacji, przedstawionych w poniższej tabeli.
Każdy kolejny Upoważniony Przedstawiciel może pełnić dowolną z ról wskazanych w Tabeli 1.

Tabela 2. Możliwe kombinacje ról, gdy do Rachunku przypisane są jedynie 2 osoby

Lp. Użytkownik 1 Użytkownik 2
1 I Z
2 I+Z Z
3 I I+Z
4 I+Z I+Z

 

Z dniem 1 stycznia 2021 r. zmianie uległy role Upoważnionych Przedstawicieli. Pomimo tego Przedstawiciele zachowali swoje dotychczasowe uprawnienia. Poniższa tabela przedstawia w jaki sposób została dokonana konwersja ról Upoważnionych Przedstawicieli zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 2019/1122.

Na podstawie rozporządzenia 389/2013 Na podstawie rozporządzenia 2019/1122 ***
Użytkownik 1 Użytkownik 2 Użytkownik 1 Użytkownik 2
Kombinacja 1 AR* AR arrow I+Z I+Z
Kombinacja 2 AR1 lub AR2 AAR** arrow I Z

* AR – Upoważniony Przedstawiciel
** AAR – Dodatkowy Upoważniony Przedstawiciel
*** Tabela 1 w pytaniu 5.2

Więcej informacji na temat nowych ról Upoważnionych Przedstawicieli znajduje się w pytaniu 5.2.

W celu dokonania zmiany roli Upoważnionego Przedstawiciela należy wypełnić formularz aktualizacji danych rachunku.

Osoby, które zostaną przypisane do rachunku w Rejestrze Unii otrzymują tym samym pełnomocnictwo do wykonywania wszelkich działań na rachunku i do kontaktu z Krajowym ośrodkiem. Posiadacz rachunku ponosi całkowitą odpowiedzialność za wybór przedstawicieli i przeprowadzane przez nich operacje na rachunku, w związku z tym rola Upoważnionego Przedstawiciela powinna być powierzona osobom kompetentnym i zaufanym.

Upoważnionymi Przedstawicielami nie muszą być osoby wymienione jako reprezentacja firmy w KRS.

Upoważnionych Przedstawicieli można zmienić wyłącznie poprzez złożenie do Krajowego ośrodka wniosku aktualizacyjnego, dostępnego w zakładce Formularze.

6. Transakcje


 

Lista rachunków zaufanych (z ang. Trusted Accounts List - TAL) stanowi wykaz rachunków, na które transfery odbywają się bez opóźnienia.

Przed wykonaniem transferu należy dodać do TAL numer docelowego rachunku (ten, na który zostanie wykonany transfer).
Zgodnie z art. 23 ust. 4 rozporządzenia 2019/1122 rachunek zostanie dodany do TAL o godzinie 12:00 w 4-tym dniu roboczym od momentu zatwierdzenia zadania dodania rachunku do TAL. Zadanie musi zostać utworzone przez jednego z Upoważnionych Przedstawicieli, natomiast zatwierdza je inny Upoważniony Przedstawiciel.
Z kolei usunięcie rachunku z TAL odbywa się natychmiastowo.

Wszystkie rachunki należące do tego samego podmiotu są automatycznie dodawane do Listy rachunków zaufanych przy każdym z nich, co oznacza, że posiadacz rachunku nie musi dodawać własnych rachunków do TAL.

Dla wszystkich typów rachunków w Rejestrze Unii możliwe jest utworzenie tzw. Listy rachunków zaufanych - TAL (więcej informacji nt. TAL w pytaniu 6.1).
Wykonywanie transferów na rachunki znajdujące się na TAL odbywa się bezzwłocznie po ich zatwierdzeniu, w godzinach 10:00 – 16:00 czasu środkowoeuropejskiego (CET/CEST), w dni robocze. (Święta, dni wolne od pracy oraz przerwy techniczne publikowane są na stronie internetowej w Kalendarzu wydarzeń).
Jeżeli transakcja zostanie zainicjowana poza ww. blokiem czasowym, zostanie wykonana o godz. 10 w następnym dniu roboczym (patrz tabela poniżej).

Transfer uprawnień na rachunek znajdujący się na TAL

(Art. 35 ust. 2 rozporządzenia 2019/1122)

Zatwierdzony* w dniu X**: do godz. 10 m-dzy godz. 10-16 po godz. 16
Wykonany: o godz. 10 dnia X niezwłocznie o godz. 10 dnia X+1

* transfer zatwierdzony oznacza transfer:
a) transfer zainicjowany przez Upoważnionego Przedstawiciela i zatwierdzony przez innego Upoważnionego Przedstawiciela lub
b) wykonany przez Upoważnionego Przedstawiciela, gdy posiadacz rachunku złożył wniosek o 1-osobowe wykonywanie transakcji na podstawie Art. 20 ust. 4 Rozporządzenia 2019/1122
** transfery są przetwarzane WYŁĄCZNIE w dni pracujące

Schemat przetwarzania transakcji w czasie na rachunki znajdujące się na TAL

Transfery na rachunki na Liście rachunków zaufanych - TAL

 

Przedstawione wyżej zasady nie dotyczą operacji umorzenia uprawnień oraz zamiany jednostek Kioto na uprawnienia (więcej na ten temat w pytaniu 7.3).

Zasady wykonywania transakcji zostały szczegółowo opisane w Podręczniku użytkownika Rejestru Unii dostępnym dla Upoważnionych Przedstawicieli zalogowanych do Rejestru Unii, w zakładce Pomoc.

Wykonanie transferu na rachunek, który nie znajduje się na Liście rachunków zaufanych - TAL odbywa się z opóźnieniem i jest możliwe z Rachunków Obrotowych.
Również Posiadacz Rachunku Instalacji lub Rachunku Operatora Statków Powietrznych, na podstawie Art. 55 ust. 3 rozporządzenia 2019/1122, może złożyć do Administratora wniosek o umożliwienie wykonywania transakcji na rachunki znajdujące się poza TAL.

Transakcja zatwierdzona przed godz. 12 dnia X, zostanie zakończona o godz. 12 dnia X+1. Z kolei transakcja zatwierdzona po godz. 12 dnia X, zostanie zakończona o godz. 12 dnia X+2. Oznacza to, że czas przetworzenia transakcji może trwać od 24 do 48 godzin i biegnie wyłącznie w dni robocze. (Święta, dni wolne od pracy oraz przerwy techniczne publikowane są na stronie internetowej w Kalendarzu wydarzeń).

Transfer uprawnień na rachunek spoza TAL

(Art. 35 ust. 3 rozporządzenia 2019/1122)

Zatwierdzony* w dniu X**: do godz. 12 po godz. 12
Wykonany: o godz. 12 dnia X+1 o godz. 12 dnia X+2

* transfer zatwierdzony oznacza transfer utworzony przez Upoważnionego Przedstawiciela i zatwierdzony przez innego Upoważnionego Przedstawiciela
** transfery są przetwarzane WYŁĄCZNIE w dni pracujące

Schemat przetwarzania transakcji w czasie na rachunki znajdujące się poza TAL

Transfery na rachunki spoza Listy rachunków zaufanych - TAL

 

Przedstawione wyżej zasady nie dotyczą operacji umorzenia uprawnień oraz zamiany jednostek Kioto na uprawnienia (więcej na ten temat w pytaniu 7.3).

Zasady wykonywania transakcji zostały szczegółowo opisane w Podręczniku użytkownika Rejestru Unii dostępnym dla Upoważnionych Przedstawicieli zalogowanych do Rejestru Unii, w zakładce Pomoc.

Ze względów bezpieczeństwa transakcje w Rejestrze Unii wykonywane są w ściśle określonych ramach czasowych.
Zasady przetwarzania transakcji wykonywanych:
- na rachunki znajdujące się na TAL - patrz pytanie 6.2
- na rachunki spoza TAL - patrz pytanie 6.3

Proces wykonywania i przetwarzania transakcji został szczegółowo opisany w Podręczniku użytkownika Rejestru Unii, który jest dostępny w zakładce Pomoc dla zalogowanych do Rejestru Unii Upoważnionych Przedstawicieli.

Tak, pod warunkiem, że na podstawie art. 55 ust. 3 rozporządzenia 2019/1122 posiadacz rachunku złoży wniosek do Administratora o umożliwienie wykonywania transakcji na rachunki znajdujące się poza Listą rachunków zaufanych - TAL. Transfer tego typu odbywa się z opóźnieniem (patrz pytanie 6.3).

Tak. Transfer tego typu odbywa się z opóźnieniem (patrz pytanie 6.3).

Na podstawie art. 20 ust. 4 rozporządzenia 2019/1122 posiadacz rachunku może złożyć oświadczenie woli, aby transakcje z należących do niego rachunków na rachunki znajdujące się na TAL (patrz pytanie 6.1) mogły być wykonywane tylko przez jednego Upoważnionego Przedstawiciela* (bez konieczności potwierdzenia transferu przez innego Upoważnionego Przedstawiciela).

Złożenie deklaracji umożliwi również jednoosobowe wykonywanie transakcji umorzenia uprawnień (patrz pytanie 7.3).

* Upoważniony Przedstawiciel mogący samodzielnie wykonywać transakcje musi mieć nadaną jedną z ról: osoba inicjująca (I) lub osoba inicjująca i zatwierdzająca (I+Z) (patrz pytanie 5.2)

Po zalogowaniu się do Rejestru Unii w menu głównym należy wybrać ‘Rachunki’, a następnie ‘Lista transakcji’. W oparciu o dostępne kryteria wyszukiwania, np. po numerze transakcji lub dacie jej rozpoczęcia, należy wyszukać transfer, który chcemy sprawdzić. Poprawnie zakończona transakcja będzie posiadać status – ‘Ukończona’ (‘Completed’).

Zgodnie z nowymi zapisami w art. 35 ust. 5 lub 6 rozporządzenia 2019/1122 Upoważniony Przedstawiciel ma prawo przerwać niezakończoną transakcję samodzielnie lub z pomocą administratora, na minimum 2 godziny przed zakończeniem transferu.
Jest to dopuszczalne w przypadkach, gdy transakcja została zainicjowana na rachunek spoza TAL (patrz pytanie 6.3):

  • omyłkowo lub
  • w sposób nielegalny.

Jeżeli przerwanie transakcji nastąpiło w związku z podejrzeniem nadużycia, posiadacz rachunku jest zobligowany niezwłocznie zgłosić ten fakt właściwemu krajowemu organowi ścigania. Kopię zgłoszenia posiadacz rachunku przekazuje administratorowi w ciągu 7 dni roboczych.

Zgodnie z artykułem 55 ust. 4 rozporządzenia 2019/1122, Upoważniony Przedstawiciel inicjujący przekaz w Rejestrze Unii będzie zobowiązany do wskazania czy stanowi on transakcję bilateralną (dwustronną). Transakcja dwustronna to taka, która jest przeprowadzana na podstawie umowy zawartej między dwoma podmiotami, przy czym ceny, ilość i inne dane handlowe są znane tylko zainteresowanym stronom.
Ponieważ transakcje dwustronne nie występują na giełdach regulowanych, takie transakcje są nazywane transakcjami pozagiełdowymi (‘off-exchange’ lub ‘over-the-counter’ (OTC)).

Nie należy zgłaszać do KOBiZE kupna lub zbycia uprawnień do emisji czy też jednostek CER/ERU.

7. Rozliczanie emisji


 

Zgodnie z art. 92 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, prowadzący instalację jest zobowiązany umorzyć do 30 kwietnia każdego roku uprawnienia do emisji w liczbie odpowiadającej różnicy pomiędzy sumą umorzonych na Rachunku Instalacji uprawnień do emisji w danym okresie rozliczeniowym a sumą emisji z instalacji, o której mowa w art. 91 ust. 4 ww. ustawy.

Rozliczenie emisji składa się z następujących etapów:

  • Po zakończeniu roku kalendarzowego prowadzący instalację przygotowuje raport o emisji z instalacji. Raport musi zostać sprawdzony i zatwierdzony przez uprawnionego do tego celu weryfikatora.
  • W terminie do dnia 31 marca prowadzący instalację ma obowiązek dostarczyć zweryfikowany raport do Krajowego ośrodka w formie pisemnej oraz w postaci elektronicznej, na adres email: roczne_raporty@kobize.pl. Za dzień dostarczenia raportu uważa się dzień, w którym raport dotrze do siedziby Krajowego ośrodka.
  • Krajowy ośrodek wprowadza do Rejestru Unii wartości emisji pochodzące ze zweryfikowanych raportów.
    W przypadku, gdy na dzień 1 kwietnia jakakolwiek instalacja nie posiada wpisu w tabeli zweryfikowanych emisji, rachunek takiej instalacji jest automatycznie blokowany niezależnie od przyczyny, dla której dane o emisji nie zostały wprowadzone. Blokada dotyczy wszystkich transferów wychodzących z Rachunku Instalacji, z wyjątkiem transakcji umorzenia i trwa do chwili wprowadzenia do rejestru zweryfikowanej wartości emisji.
  • W terminie do dnia 30 kwietnia prowadzący instalację jest zobowiązany dokonać operacji umorzenia uprawnień w liczbie odpowiadającej zweryfikowanej wielkości emisji z poprzedniego roku (więcej na temat umorzenia w pytaniu 7.3).
    Umorzenia dokonuje się wyłącznie z Rachunku Instalacji, której ta emisja dotyczy. Umorzenie uprawnień z innego rachunku nie jest prawidłowe i nie będzie uznane.

Jeżeli do końca kwietnia prowadzący instalację nie dokona rozliczenia emisji w odpowiedniej wielkości, podlega on karze pieniężnej, która wynosi równowartość 100 Euro za każdą tonę CO2 niemającą pokrycia w umorzonych jednostkach.

Od 1 maja 2021 r. prowadzący instalacje będą mogli wykorzystywać do rozliczania emisji zarówno uprawnienia wydane instalacjom stacjonarnym jak również uprawnienia dla sektora lotniczego.

Zgodnie z art. 92 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, operator statków powietrznych jest zobowiązany do umorzenia do 30 kwietnia każdego roku uprawnienia w liczbie odpowiadającej różnicy pomiędzy sumą umorzonych na tym rachunku uprawnień do emisji w danym okresie rozliczeniowym a sumą emisji z operacji lotniczych, o której mowa w art. 91 ust. 4 ww. ustawy.

Rozliczenie emisji składa się z następujących etapów:

  • Po zakończeniu roku kalendarzowego operator statków powietrznych przygotowuje raport o emisji z wykonanych operacji lotniczych. Raport musi zostać sprawdzony i zatwierdzony przez uprawnionego do tego celu weryfikatora.
  • W terminie do dnia 31 marca operator statków powietrznych ma obowiązek dostarczyć zweryfikowany raport do Krajowego ośrodka w formie pisemnej oraz w postaci elektronicznej, na adres email: roczne_raporty@kobize.pl. Za dzień dostarczenia raportu uważa się dzień, w którym raport dotrze do siedziby Krajowego ośrodka.
  • Krajowy ośrodek wprowadza do Rejestru Unii wartości emisji pochodzące ze zweryfikowanych raportów.
    W przypadku, gdy na dzień 1 kwietnia operator lotniczy nie posiada wpisu w tabeli zweryfikowanych emisji, jego rachunek jest automatycznie blokowany niezależnie od przyczyny, dla której dane o emisji nie zostały wprowadzone. Blokada dotyczy wszystkich transferów wychodzących z rachunku, z wyjątkiem transakcji umorzenia i trwa do chwili wprowadzenia do rejestru zweryfikowanej wartości emisji.
  • W terminie do dnia 30 kwietnia operator statków powietrznych jest zobowiązany dokonać operacji umorzenia uprawnień w liczbie odpowiadającej zweryfikowanej wielkości emisji z poprzedniego roku (więcej na temat umorzenia w pytaniu 7.3).
    Umorzenia dokonuje się wyłącznie z Rachunku Operatora Statków Powietrznych, którego ta emisja dotyczy. Umorzenie uprawnień z innego rachunku nie jest prawidłowe i nie będzie uznane.

Jeżeli do końca kwietnia operator statków powietrznych nie dokona rozliczenia emisji w odpowiedniej wielkości, podlega on karze pieniężnej, która wynosi równowartość 100 Euro za każdą tonę CO2 niemającą pokrycia w umorzonych jednostkach.

Operatorzy statków powietrznych do rozliczania emisji pochodzącej z wykonywanych operacji lotniczych mogą użyć zarówno uprawnień wydanych dla sektora lotniczego, jak też uprawnień wydanych instalacjom stacjonarnym.

Rozliczenia emisji należy dokonać poprzez wykonanie z Rachunku Instalacji lub Operatora Statków Powietrznych transakcji - ‘Umorzenie uprawnień’, tj. przeniesienia odpowiedniej liczby jednostek EUA na unijny rachunek umorzenia o symbolu EU-100-5016380-0-3, który znajduje się na Liście rachunków zaufanych - TAL (patrz pytanie 6.1).

W przeciwieństwie do innych rodzajów transakcji realizowanych na rachunki znajdujące się na TAL, umorzenie uprawnień może być wykonywane przez całą dobę, 7 dni w tygodniu i jest realizowane natychmiast.

Domyślnie transakcja umorzenia uprawnień wymaga potwierdzenia przez drugiego Upoważnionego Przedstawiciela (innego niż Upoważniony Przedstawiciel, który ją wprowadził do systemu rejestru).

Posiadacz rachunku może jednak zdecydować, aby umorzenie oraz inne rodzaje transakcji z jego rachunku na rachunki znajdujące się na TAL, mogły być wykonywane tylko przez jednego Upoważnionego Przedstawiciela*. W tym celu musi on złożyć do Administratora oświadczenie woli na podstawie art. 20 ust. 4 rozporządzenia 2019/1122.

* Upoważniony Przedstawiciel mogący samodzielnie wykonywać transakcje musi mieć nadaną jedną z ról: osoba inicjująca (I) lub osoba inicjująca i zatwierdzająca (I+Z) (patrz pytanie 5.2).

Proces umorzenia uprawnień został szczegółowo opisany w Podręczniku użytkownika Rejestru Unii dostępnym dla Upoważnionych Przedstawicieli zalogowanych do Rejestru Unii, w zakładce Pomoc.

Prowadzący instalację do dnia 30 kwietnia każdego roku jest zobowiązany dokonać operacji umorzenia uprawnień do emisji (jednostek EUA lub CHU*) w liczbie odpowiadającej zweryfikowanej wielkości emisji rzeczywistej w poprzedzającym roku.

Do 30 kwietnia 2021 r. istnieje możliwość zamiany jednostek Kioto (CER/ERU) na uprawnienia do emisji, jednak wyłącznie do wysokości limitu przyznanego dla danej instalacji. Proces zamiany jednostek Kioto został szczegółowo opisany w Podręczniku użytkownika Rejestru Unii.

Od 1 maja 2021 r., prowadzący Instalacje będą mogli wykorzystywać do rozliczania emisji powstałej w Fazie 4 (tj. od dnia 1 stycznia 2021 r.) również uprawnienia dla sektora lotniczego (EUAA lub CHUA*).

 

Poniższa tabela przedstawia typy jednostek (oraz okresy ich pochedzenia), których prowadzący instalacje mogą użyć do rozliczena emisji z Fazy 3 oraz Fazy 4

EMISJA Z: OKRES POWSTANIA EMISJI JEDNOSTKI POCHODZENIE JEDNOSTEK**
EUA EUAA CER / ERU
do 30.04.2021
CHU* CHUA*
INSTALACJI Przed rokiem 2021 ptaszek ptaszek ptaszek FAZA 3
Od roku 2021 włącznie ptaszek ptaszek ptaszek ptaszek FAZA 3 i 4

* jednostki pochodzące z Rejestru Szwajcarskiego: CHU - jednostki dla operatorów instalacji stacjonarnych; CHUA - jednostki dla operatorów lotniczych
** Faza 3 oznacza jednostki pochodzące z lat 2008-2012 i 2013-2020; Faza 4 oznacza jednostki pochodzące z lat 2021-2030

Operatorzy statków powietrznych do rozliczania emisji pochodzącej z wykonywanych operacji lotniczych mogą użyć uprawnień wydanych dla sektora lotniczego (EUAA lub CHUA*) oraz uprawnień dla instalacji stacjonarnych (EUA lub CHU*).

Do 30 kwietnia 2021 r. istnieje możliwość zamiany jednostek Kioto (CER/ERU) na uprawnienia do emisji, jednak wyłącznie do wysokości limitu przyznanego dla danego operatora lotniczego. Proces zamiany jednostek Kioto został szczegółowo opisany w Podręczniku użytkownika Rejestru Unii.

 

Poniższa tabela przedstawia typy jednostek (oraz okresy ich pochedzenia), których operatorzy statków powietrznych mogą użyć do rozliczena emisji z Fazy 3 oraz Fazy 4

EMISJA Z: OKRES POWSTANIA EMISJI JEDNOSTKI POCHODZENIE JEDNOSTEK**
EUA EUAA CER / ERU
do 30.04.2021
CHU* CHUA*
OPERACJI LOTNICZYCH Przed rokiem 2021 ptaszek ptaszek ptaszek ptaszek ptaszek FAZA 3
Od roku 2021 włącznie ptaszek ptaszek ptaszek ptaszek FAZA 3 i 4

* jednostki pochodzące z Rejestru Szwajcarskiego: CHU - jednostki dla operatorów instalacji stacjonarnych; CHUA - jednostki dla operatorów lotniczych
** Faza 3 oznacza jednostki pochodzące z lat 2008-2012 i 2013-2020; Faza 4 oznacza jednostki pochodzące z lat 2021-2030

Zgodnie z art. 56 ust. 2 rozporządzenia 2019/1122 do rozliczenia emisji powstałej w Fazie 3 (w latach 2013-2020) można wykorzystać wyłącznie jednostki EUA utworzone w tej samej fazie. Innymi słowy oznacza to, że uprawnienia do emisji pochodzące z Fazy 4 (2021-2030) nie będą mogły zostać użyte do rozliczenia emisji z Fazy 3.

Od dnia 1 styczna 2021 r. w Rejestrze Unii wszystkie uprawnienia do emisji będą oznakowane informacją w którym dziesięcioletnim okresie powstały (na podstawie art. 37 ust. 3 rozporządzenia 2019/1122).

Zgodnie z art. 13 Dyrektywy 2003/87 WE oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, uprawnienia do emisji (EUA) wydane w Fazie 3 pozostaną ważne w kolejnych fazach.

Od dnia 1 styczna 2021 r. w Rejestrze Unii wszystkie uprawnienia do emisji będą oznakowane informacją w którym dziesięcioletnim okresie powstały (na podstawie art. 37 ust. 3 rozporządzenia 2019/1122).

Wykorzystanie jednostek pochodzących z Faz 3 i 4 przedstawione na osi czasu

Rozporządzenie 2019/1122 wprowadza nowe zasady dotyczące wyliczania statusu zgodności.

Art. 33 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, że status zgodności dla ostatniego roku emisji zostanie obliczony przed zamknięciem rachunku.
Oznacza to, że w sytuacji, gdy posiadacz rachunku przedłoży do Krajowemu ośrodkowi zweryfikowany raport o emisjach za ostatni rok działalności, umorzy odpowiednią liczbę uprawnień i nie będzie miał żadnych zaległości w systemie, a saldo rachunku będzie zerowe, krajowy administrator będzie miał możliwość zamknięcia rachunku (patrz pytanie 3.2), nie czekając do 1 maja następnego roku na wyliczenie statusu zgodności dla instalacji lub operatora lotniczego, jak miało to miejsce w latach poprzednich.

Zgodnie z art. 33 ust. 2 ww. rozporządzenia, począwszy od okresu rozpoczynającego się 1 stycznia 2021 r., tzw. czynnik korekty będzie odzwierciedlał liczbę statusu zgodności z ostatniego roku poprzedniego okresu.
Oznacza to, że inaczej niż w poprzednich okresach rozliczeniowych, w sytuacji nadmiarowego umorzenia uprawnień (np. w związku z korektą w dół wartości emisji lub w wyniku omyłkowego umorzenia większej liczy uprawnień) umorzone jednostki nie przepadną, tylko zostaną zaliczone na poczet rozliczenia emisji z pierwszego roku kolejnego okresu rozliczeniowego.

Zgodnie z art. 104 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, w przypadku niedokonania umorzenia w terminie, prowadzący instalację lub operator statków powietrznych podlega karze pieniężnej. Wysokość kary jest równa iloczynowi liczby uprawnień do emisji, która nie została umorzona i jednostkowej stawki kary pieniężnej. Jednostkowa stawka kary pieniężnej wynosi 100 Euro.

Uregulowanie płatności związanych z nałożoną karą nie zwalnia z obowiązku przekazania odpowiedniej liczby jednostek na rachunek umorzenia w celu rozliczenia emisji w danym roku.

8. Wykorzystanie jednostek CER/ERU


 

Odpowiedzi na często zadawane pytania dotyczące wykorzystania jednostek CER/ERU do rozliczenia emisji znajdują się na stronie głownej KOBiZE, w zakładce Instrumenty redukcji emisji / Wykorzystanie CER/ERU.
Proces zamiany jednostek Kioto został szczegółowo opisany w Podręczniku Użytkownika Rejestru Unii, który jest dostępny wyłącznie dla osób wyznaczonych do roli Upoważnionych Przedstawicieli.

W Fazie 4 nie będzie możliwości wykorzystania, tj. zamiany na uprawnienia do emisji, jednostek Kioto (CER i ERU).

Zamiana jednostek Kioto na uprawnienia do emisji, w ramach przyznanego limitu zamiany, będzie możliwa do dn. 30 kwietnia 2021 r. – tj. do zakończenia terminu rozliczenia emisji z roku 2020 (koniec Fazy 3). Utworzone w ten sposób uprawnienia będą mogły być wykorzystywane w kolejnych latach.

Po 30 kwietnia 2021 r. jednostki Kioto będą mogły być przechowywane wyłącznie na rachunkach w Rejestrze Unii do dn. 1 lipca 2023 r. (Art. 85 ust.1 rozporządzenia 2019/1122).

Wykorzystanie jednostek pochodzących z Faz 3 i 4 przedstawione na osi czasu

9. Brak dostępu do Rachunku


 

Zgodnie z art. 36 rozporządzenia Komisji (UE) nr 389/2013 z dnia 2 maja 2013 r. (Dz. U. L 122 z 3.5.2013) jeżeli w dniu 1 kwietnia danego roku zweryfikowana wielkość emisji nie została wprowadzona do rejestru dla danej instalacji lub operatora statków powietrznych, odpowiedni rachunek zostaje automatycznie zablokowany.

Blokada rachunku jest utrzymywana do czasu wprowadzenia do systemu wielkości zweryfikowanej emisji.

Zablokowanie rachunku wynika z niewprowadzenia do systemu zweryfikowanej wielkości emisji do końca marca danego roku. Oznacza stan rachunku, w którym nie jest możliwe realizowanie transferów wychodzących z wyjątkiem wykonywania transakcji umorzenia uprawnień. Transfery przychodzące na zablokowany rachunek są realizowane bez przeszkód.

Zablokowanie jednego rachunku nie ma wpływu na funkcjonowanie innych rachunków tego samego posiadacza rachunku.

Blokada rachunku zostanie usunięta, gdy zweryfikowana wielkość emisji dla instalacji lub operatora statków powietrznych zostanie wprowadzona do systemu.

Zgodnie z art. 30 rozporządzenia 2019/1122 Administrator może zawiesić rachunek lub dostęp upoważnionych przedstawicieli do rachunku w sytuacji, gdy wie lub ma uzasadnione powody sądzić, że upoważniony przedstawiciel dokonał:

  • próby dostępu do rachunków lub procesów, do których dostępu nie jest upoważniony;
  • wielokrotnych prób dostępu do rachunku lub procesu przy użyciu nieprawidłowej nazwy użytkownika lub hasła;
  • próby naruszenia bezpieczeństwa, dostępności, integralności lub poufności rejestru Unii lub EUTL, lub danych tam przetwarzanych bądź przechowywanych;

lub jeżeli spełniony jest jeden z poniższych warunków:

  • posiadacz rachunku zmarł bez prawnego następcy lub przestał istnieć jako osoba prawna;
  • posiadacz rachunku nie uiścił opłat;
  • posiadacz rachunku naruszył warunki Regulaminu otwierania rachunków w Rejestrze Unii, zarządzania nimi i ich zamykania;
  • posiadacz rachunku nie udzielił zgody na zmiany warunków dokonane przez krajowego administratora lub Centralnego Administratora;
  • posiadacz rachunku nie zgłosił zmian informacji dotyczących rachunku lub nie dostarczył dowodów wymaganych przy zmianie informacji dotyczących rachunku lub wymaganych w związku z podaniem informacji dla nowego rachunku;
  • posiadacz rachunku nie spełnił wymogu państwa członkowskiego przewidującego, że przynajmniej jeden Upoważniony Przedstawiciel musi mieć stałe miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego krajowego administratora;
  • posiadacz rachunku nie spełnił wymogu państwa członkowskiego przewidującego, że posiadacz rachunku musi mieć stałą siedzibę lub być zarejestrowany w państwie członkowskim administratora rachunku;
  • jeżeli krajowy administrator ma uzasadnione powody, aby sądzić, że rachunek zostanie lub został wykorzystany w oszustwie, w praniu pieniędzy, finansowaniu terroryzmu, korupcji lub w innych poważnych przestępstwach (maksymalnie na 4 tygodnie);
  • na podstawie przepisów prawa krajowego służących zasadnemu celowi i zgodnie z nimi.

Zawieszenie rachunku oznacza sytuację, w której Upoważnieni Przedstawiciele nie mają wglądu do danych rachunku. Na rachunku zawieszonym nie ma możliwości wykonywania żadnych operacji. Transfery przychodzące na rachunek zawieszony są realizowane bez przeszkód.

Zawieszenie jednego rachunku nie ma wpływu na funkcjonowanie innych rachunków tego samego posiadacza rachunku.

10. Bezpieczeństwo


 

Zasady bezpiecznego korzystania z systemu informatycznego Rejestru Unii zostały opisane w Załączniku nr 2 do Regulaminu otwierania rachunków w Rejestrze Unii, zarządzania nimi i ich zamykania.

11. Opłaty


 

Za otwarcie rachunku wnosi się opłatę równą 2 000 PLN, zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.

Dowód wniesienia opłaty należy dołączyć do wniosku o otwarcie rachunku w Rejestrze Unii.

Wszystkie wpłaty związane z otwieraniem i prowadzeniem rachunku w Rejetrze Unii powinny być wnoszone na wyodrębniony rachunek bankowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej:
BGK III/o Warszawa nr konta: 22 1130 1062 0000 0109 9520 0012, kod SWIFT : GOSK PL PW.

Do 31 marca każdego roku posiadacz rachunku wnosi opłatę w wysokości 500 PLN, zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.

Opłaty tej nie wnosi się za rok, w którym wniesiono opłatę za otwarcie rachunku.

Wszystkie wpłaty związane z otwieraniem i prowadzeniem rachunku w Rejetrze Unii powinny być wnoszone na wyodrębniony rachunek bankowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej:
BGK III/o Warszawa nr konta: 22 1130 1062 0000 0109 9520 0012, kod SWIFT : GOSK PL PW.

12. Materiały instruktażowe


 

Podręcznik Użytkownika przeznaczony jest wyłącznie dla osób wyznaczonych do roli Upoważnionych Przedstawicieli w Rejestrze Unii. Link do strony z Podręcznikiem Użytkownika przesyłany jest do użytkowników systemu wraz z Kluczem Aktywacyjnym lub na zarejestrowany w systemie adres użytkownika.

Podręcznik jest dostępny również w zakładce Pomoc po zalogowaniu na stronie Rejestru Unii.

Instrukcja obsługi systemu EU Login dostępna jest na stronie KOBiZE w zakładce Materiały do pobrania.

13. Pozostałe pytania


 

Wykaz aktów prawnych znajduje się na stronie głównej KOBiZE, w zakładce Prawo. Ponadto, wszystkie akty prawne Unii Europejskiej dostępne są na stronie EUR-Lex (Baza aktów prawnych Unii Europejskiej).
Informacje dostępne publicznie znajdują się na stronie internetowej Dziennika Transakcji Unii Europejskiej oraz w zakładce Raporty publiczne.
Kod LEI (z ang. Legal Entity Identifier) to 20-cyfrowy, unikalny kod, który umożliwia jednoznaczną identyfikację podmiotów prawnych uczestniczących w transakcjach finansowych.
Akty prawne regulujące obowiązek posiadania kodu LEI to dyrektywa UE - MiFID II, tj. dyrektywa w sprawie europejskich rynków instrumentów finansowych oraz wdrażające ją rozporządzenie UE nr 600/2014, tzw. rozporządzenie MiFIR.
Obowiązek posiadania kodu LEI ma każdy podmiot prawny, który od połowy 2018 r. dokonuje transakcji na rynkach finansowych, m.in. nabywania i sprzedawania akcji, obligacji, gwarancji, obligacji rządowych i instrumentów pochodnych. Podmiotami obowiązanymi do posiadania kodu LEI są m.in.:
  • banki,
  • instytucje kredytowe,
  • brokerzy,
  • fundusze emerytalne i inwestycyjne.
Zobowiązane do posiadania kodu LEI są również podmioty niefinansowe, takie jak spółki oraz osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, zawierające transakcje finansowe i w ramach tej działalności zobligowane raportować o zrealizowanych transakcjach.

Podmiotami niezobowiązanymi do posiadania kodu LEI są:
osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, ale inwestujące poza tą działalnością.

Każdy podmiot, który posiada nadany identyfikator LEI zgodnie z art. 26 rozporządzenia (UE) nr 600/2014 jest zobowiązany przekazać taką informację krajowemu administratorowi na odpowiednim formularzu wniosku . Więcej informacji na temat LEI można znaleźć na stronie https://www.gleif.org/en/.
Definicja beneficjenta rzeczywistego znajduje się w art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2020 r., poz. 971, z późń. zm.). Ilekroć w ustawie jest mowa o beneficjencie rzeczywistym – rozumie się przez to osobę fizyczną lub osoby fizyczne sprawujące bezpośrednio lub pośrednio kontrolę nad podmiotem poprzez posiadane uprawnienia, które wynikają z okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiające wywieranie decydującego wpływu na czynności lub działania podejmowane przez podmiot, lub osobę fizyczną lub osoby fizyczne, w imieniu których są nawiązywane stosunki gospodarcze lub przeprowadzana jest transakcja okazjonalna, w tym:

a) w przypadku podmiotu będącego osobą prawną inną niż spółka, której papiery wartościowe są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym podlegającym wymogom ujawniania informacji wynikającym z przepisów prawa Unii Europejskiej lub odpowiadającym im przepisom prawa państwa trzeciego:
  • osobę fizyczną będącą udziałowcem lub akcjonariuszem podmiotu, której przysługuje prawo własności więcej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji tej osoby prawnej,
  • osobę fizyczną dysponującą więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym podmiot, także jako zastawnik albo użytkownik, lub na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu,
  • osobę fizyczną sprawującą kontrolę nad osobą prawną lub osobami prawnymi, którym łącznie przysługuje prawo własności więcej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji podmiotu, lub łącznie dysponującą więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie podmiotu, także jako zastawnik albo użytkownik, lub na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu,
  • osobę fizyczną sprawującą kontrolę nad podmiotem poprzez posiadanie w stosunku do tej osoby prawnej uprawnień, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (dalej: ustawa o rachunkowości), lub
  • osobę fizyczną zajmującą wyższe stanowisko kierownicze w przypadku udokumentowanego braku możliwości ustalenia lub wątpliwości co do tożsamości osób fizycznych określonych w tiret pierwszym, drugim, trzecim i czwartym oraz w przypadku niestwierdzenia podejrzeń prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu,
b) w przypadku podmiotu będącego trustem:
  • założyciela,
  • powiernika,
  • nadzorcę, jeżeli został ustanowiony,
  • beneficjenta,
  • inną osobę sprawującą kontrolę nad trustem,
c) w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, wobec której nie stwierdzono przesłanek lub okoliczności mogących wskazywać na fakt sprawowania kontroli nad nią przez inną osobę fizyczną lub osoby fizyczne, przyjmuje się, że taka osoba jest jednocześnie beneficjentem rzeczywistym.